Ένα από τα θέματα που απασχολεί συχνά τους γονείς είναι η θέσπιση ορίων των παιδιών τους-είτε αυτά είναι μικρά είτε στην εφηβεία. Πολλοί γονείς δυσκολεύονται να οριοθετήσουν τα παιδιά τους από φόβο μήπως διαταραχθεί η σχέση τους ή μήπως τα δυσαρεστήσουν. Άλλοι πάλι είναι απορροφημένοι από τα προβλήματα τους και αδιαφορούν για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους.
Ένα παιδί το οποίο μεγαλώνει μέσα σε ένα κλίμα αμέριστης επιτρεπτικότητας δεν γνωρίζει τι σημαίνει «συνέπεια των πράξεων του» και ως εκ τούτου δεν αναλαμβάνει ποτέ τις ευθύνες του. Επίσης, δεν μαθαίνει να σέβεται τους άλλους με αποτέλεσμα να αψηφά τους κανόνες και κάθε μορφή εξουσίας. Τέλος, δεν μπορεί να αναπτύξει αυτοπειθαρχία –μια δεξιότητα πολύτιμη για όλη του την ζωή.
Παιδιά τα οποία έχουν μεγαλώσει χωρίς όρια μετατρέπονται σε μικροί δυνάστες. Αυτά τα παιδιά αναπτύσσουν ψυχικές δυσκολίες, ανασφάλεια, δυσκολίες προσαρμογής στο σχολείο και προβλήματα κοινωνικοποίησης. Όλα αυτά τους ακολουθούν στην εφηβεία και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στις σχέσεις μεταξύ γονέων και παιδιών.
Από την άλλη υπάρχουν γονείς οι οποίοι βάζουν πολύ αυστηρά όρια, θεωρώντας ότι η άποψή τους είναι νόμος απαράβατος, παίζοντας ένα παιχνίδι εξουσίας με τα παιδιά τους. Παιδιά τα οποία έχουν μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον με αυστηρά και άκαμπτα όρια, που οι γονείς τους είναι αυταρχικοί και τιμωριτικοί, μπορεί να εξελιχθούν σε παιδιά φοβισμένα, αποσυρμένα με χαμηλή αυτοπεπήθηση και κάποια από αυτά κατά την εφηβεία να αναπτύξουν έντονη επαναστατικότητα, εκδικητικότητα και επιθετική συμπεριφορά.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα όρια είναι κανόνες οι οποίοι βοηθούν τις ανθρώπινες σχέσεις (οικογενειακές, συζυγικές, φιλικές, επαγγελματικές) να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά και αρμονικά, αντιλαμβανόμαστε ότι στις δυο παραπάνω περιπτώσεις τα όρια δεν λειτουργούν σωστά.
Το σημαντικό είναι οι γονείς να κατανοήσουν ότι τα όρια θέτονται για να υπάρχει καλύτερη λειτουργικότητα μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο, το οποίο δημιουργεί ένα αίσθημα εσωτερικής ασφάλειας και σιγουριάς στο παιδί. Η χρυσή τομή είναι η θέσπιση ορίων μέσα σε ένα περιβάλλον αγάπης, αποδοχής και καλής επικοινωνίας.
Κάποιες πρακτικές συμβουλές προς τους γονείς
Καταρχάς τα όρια θέτονται με ευγένεια, σταθερότητα και συνέπεια. Όσο πιο νωρίς ξεκινήσουμε να θέτουμε όρια στα παιδιά μας, τόσο πιο ασφαλή, αυτόνομα και σίγουρα για τον εαυτό τους νιώθουν. Αυτό τα βοηθάει να περάσουν μια πιο ήπια εφηβεία, χωρίς έντονα ξεσπάσματα και ακραίες συμπεριφορές.
• Οι κανόνες που θέτουν οι γονείς θα πρέπει να είναι λογικοί, απλοί και δίκαιοι.
• Το παιδί θα πρέπει να γνωρίζει τις συνέπειες όταν παραβιάζει τους κανόνες.
• Όταν μιλάτε στο παιδί πρέπει να σας ακούει, αυτό σημαίνει ότι οι οδηγίες θα πρέπει να δίνονται από κοντά, κρατώντας οπτική επαφή μαζί του.
• Οι οδηγίες θα πρέπει να καθορίζουν με σαφήνεια την επιθυμητή συμπεριφορά.
• Ο τόνος της φωνής θα πρέπει να είναι σταθερός και αν χρειαστεί ,το πρόσωπο να δείχνει αυστηρό.
• Είναι σημαντικό να παραμένετε σταθεροί στους κανόνες που θέσατε ακόμα κι αν το παιδί διαμαρτύρεται έντονα ή έχει ανάρμοστη συμπεριφορά.
• Στην περίπτωση που το παιδί έχει άσχημα ξεσπάσματα, αδιαφορήστε-αφήστε το χωρίς ακροατήριο.
• Κάντε ξεκάθαρο ότι το «ΟΧΙ» το εννοείτε.
• Καλό είναι να δίνετε το δικαίωμα της επιλογής στο παιδί σας.
π.χ. Όταν διαβάσεις θα πας να παίξεις.
• Μην ξεχνάτε να επαινείτε την επιθυμητή συμπεριφορά
• Φροντίστε να μην ακυρώνετε τις υποδείξεις του συντρόφου σας.
• Κάποιες φορές το όρια μπορούν να είναι διαπραγματεύσιμα γιατί όπως αναφέραμε προηγουμένος τα όρια μπαίνουν για να λειτουργήσει καλύτερα η οικογένεια και όχι για να υψώσουμε τοίχους ανάμεσα στα παιδιά μας.
Να θυμάστε ότι για να μπορέσετε να βάλετε όρια θα πρέπει πρώτα να έχετε μια καλή και στοργική σχέση με το παιδί σας. Τέλος, οι γονείς καθώς είναι το παράδειγμα για τα παιδιά τους θα πρέπει πρώτα οι ίδιοι να είναι σε θέση να θέτουν όρια στον εαυτό τους και να τα εφαρμόζουν.